Doç. Dr. Alp Yıldız – Proktoloji ve Genel Cerrahi

Makattan kanama neden olur?

Doç. Dr. Alp Yıldız ·

Tuvalet kâğıdında ya da klozette görülen kan çoğu zaman hemoroid veya fissürden kaynaklanır, ama tek başına bir tanı değildir. Olası nedenleri ve ne zaman beklemeden başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.

makatta kanama neden olur görseli

Makattan kanama ne anlama gelir?

Dışkılama sonrası tuvalet kâğıdında, dışkının üzerinde ya da klozette kan görmek sık karşılaşılan bir şikâyettir. Çoğu zaman makat bölgesindeki iyi huylu bir sorundan kaynaklanır. Ancak aynı belirti, bağırsağın daha yukarısındaki bir hastalığın da ilk işareti olabilir.

Bu yüzden kanamanın nedenini tahmin etmek yerine muayene ile netleştirmek gerekir. Kendi kendinize “hemoroiddir” deyip beklemek, tanıyı geciktirebilir.

Kanamanın rengi ne anlatır?

Kanın rengi, kaynağın nerede olduğuna dair ipucu verir:

  • Parlak kırmızı kan: Genellikle makata yakın bölgeden gelir. Hemoroid ve anal fissürde sık görülür.
  • Koyu kırmızı ya da dışkıya karışmış kan: Kalın bağırsağın daha yukarı bölümlerinden gelebilir.
  • Siyah, katran gibi dışkı: Mide ya da ince bağırsak gibi üst sindirim sisteminden kaynaklanan kanamayı düşündürür. Bu durumda beklemeden acil servise başvurun.

Renk yalnızca bir ipucudur; tek başına tanı koydurmaz.

Kanamanın sık görülen nedenleri

Hemoroid (basur)

Makattaki damar yapılarının genişlemesidir. Kanama genellikle parlak kırmızıdır, dışkılama sırasında ya da sonrasında görülür ve çoğu zaman ağrı eşlik etmez. Makattan dışarı çıkan bir şişlik fark edilebilir.

Anal fissür (makat çatlağı)

Makat kanalındaki küçük bir yırtıktır. Dışkılama sırasında keskin, yanıcı bir ağrı ve tuvalet kâğıdında az miktarda kan tipiktir. Ağrı dışkılamadan sonra bir süre devam edebilir.

Polipler

Kalın bağırsak iç yüzeyinden kaynaklanan çıkıntılardır. Çoğu belirti vermez, bazen kanamaya yol açar. Bazı polipler zamanla kansere dönüşebileceği için kolonoskopi ile saptanıp alınmaları önemlidir.

Kolon ve rektum kanseri

Makattan kanama, kalın bağırsak kanserinin belirtilerinden biri olabilir. Özellikle dışkılama alışkanlığında değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı ve kansızlıkla birlikteyse mutlaka araştırılmalıdır. Erken evrede saptandığında tedavi seçenekleri genişler.

Diğer nedenler

İltihabi bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit, Crohn hastalığı), divertikül kanamaları ve bağırsak enfeksiyonları da kanamaya neden olabilir.

Hangi durumlarda beklemeden başvurmalısınız?

Aşağıdakilerden biri varsa kanamanın nedenini vakit kaybetmeden araştırmanız gerekir:

  • Kanama ilk kez başladıysa ya da tekrarlıyorsa
  • Kan dışkıya karışmışsa, koyu renkliyse veya dışkı siyahsa
  • Dışkılama alışkanlığınız değiştiyse (yeni başlayan kabızlık, ishal, incelen dışkı)
  • Açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ya da kansızlık varsa
  • 50 yaşın üzerindeyseniz ya da ailenizde kalın bağırsak kanseri öyküsü varsa
  • Kanama yoğunsa, baş dönmesi, çarpıntı veya bayılma hissi eşlik ediyorsa (bu durumda acil servise başvurun)

Muayenede neler yapılır?

İlk adım şikâyetinizin dinlenmesi ve proktolojik muayenedir. Makat bölgesi gözle ve parmakla değerlendirilir; gerekirse anoskopi ile makat kanalının içi incelenir. Hemoroid ve fissür gibi sorunlar çoğu zaman bu muayeneyle tanınır.

Kanamanın daha yukarıdan geldiğinden şüphelenilirse ya da yaşınız ve risk durumunuz gerektiriyorsa kolonoskopi planlanır. Kolonoskopi, kalın bağırsağın tamamının görüntülenmesini ve gerekirse aynı işlemde polip alınmasını sağlar.

Tanı netleştikten sonra size uygun tedavi seçenekleri, avantaj ve sınırlarıyla birlikte anlatılır.

Sık sorulan sorular

Az miktarda kanama da önemli mi?

Evet. Kanamanın miktarı, nedeninin ciddiyetini göstermez. Az miktarda kanama da muayene ile değerlendirilmelidir.

Kanama kendiliğinden durdu, yine de gitmeli miyim?

Evet. Hemoroid ve fissür kanamaları kendiliğinden durup tekrarlayabilir. Kanamanın durması, nedeninin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Kabızlık kanamaya neden olur mu?

Sert dışkı ve ıkınma, hemoroid ve fissür kanamalarını tetikleyebilir. Lifli beslenme ve yeterli sıvı tüketimi dışkıyı yumuşatarak yakınmaları azaltabilir; ancak bu, muayene ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Randevu için arayın ya da yazın

Hafta içi gün içinde telefonla, günün her saatinde WhatsApp’tan ulaşabilirsiniz. Mesajlara aynı gün dönülür.

MuayenehaneCubes Plaza B Blok Çukurambar
Çankaya / Ankara
Çalışma saatleriPazartesi–Cuma 09:00–18:00Cumartesi 09:00-14:00
Telefon0537 290 22 22
WhatsApp0537 290 22 22
Ara WhatsApp Randevu alın