Doç. Dr. Alp Yıldız – Proktoloji ve Genel Cerrahi

Makatta ağrı ve yanma neden olur?

Doç. Dr. Alp Yıldız ·

Dışkılama sırasında ya da sonrasında makatta ağrı ve yanma çoğu zaman anal fissür veya hemoroidden kaynaklanır. Ağrının özellikleri ne anlatır, ne zaman beklemeden başvurmalısınız?

makatta ağrı ve yanma ile ilgili görsel

Makat bölgesinde ağrı ve yanma, oturmayı ve dışkılamayı zorlaştıran, sık görülen bir şikâyettir. Çoğu zaman anal fissür ya da hemoroid gibi tedavi edilebilir sorunlardan kaynaklanır.

Ağrının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve eşlik eden belirtiler nedeni anlamada önemli ipuçları verir. Kesin tanı ise muayeneyle konur.

Ağrının özelliği ne anlatır?

  • Dışkılama sırasında keskin, kesici ağrı: Sonrasında bir süre devam eden yanma eşlik ediyorsa ilk akla gelen anal fissürdür.
  • Aniden ortaya çıkan, sert ve mor bir şişlikle birlikte süren ağrı: Pıhtılaşmış (tromboze) dış hemoroidi düşündürür.
  • Giderek artan, zonklayıcı ağrı ve şişlik: Ateş ve halsizlik de varsa apse olasılığı vardır.
  • Kuyruk sokumunda ağrı, şişlik ya da akıntı: Kıl dönmesi ile ilişkili olabilir.
  • Kaşıntıyla birlikte yüzeysel yanma: Cilt tahrişi, nem ya da mantar enfeksiyonunda görülebilir.

Bu bilgiler yalnızca yol göstericidir; aynı belirti farklı hastalıklarda da görülebilir.

Ağrının sık görülen nedenleri

Anal fissür (makat çatlağı)

Makat kanalındaki küçük bir yırtıktır. Genellikle sert dışkı ya da ıkınmayla oluşur. Dışkılama sırasında keskin ağrı ve tuvalet kâğıdında az miktarda kan tipiktir. Ağrı, makat kasının kasılmasına bağlı olarak dakikalar ya da saatler sürebilir.

Hemoroid (basur)

Hemoroid çoğu zaman ağrısızdır; kanama ve şişlikle kendini gösterir. Ancak dış hemoroidin içinde pıhtı oluştuğunda (tromboze hemoroid) ani ve şiddetli ağrı başlar. Bu durumun ilk günlerinde yapılan değerlendirme tedavi seçeneklerini etkiler.

Anal apse ve fistül

Makat çevresindeki bezlerin iltihaplanmasıyla apse oluşur. Zonklayıcı ağrı, kızarıklık, şişlik ve bazen ateşle seyreder. Apse boşaldıktan sonra makat çevresinde akıntı yapan bir kanal (fistül) kalabilir.

Kıl dönmesi

Kuyruk sokumu bölgesinde kılların cilt altına gömülmesiyle oluşur. Ağrı, şişlik ve akıntı yapabilir; iltihaplandığında oturmak zorlaşır.

Diğer nedenler

Cilt tahrişi ve mantar enfeksiyonları, iltihabi bağırsak hastalıkları ve makat kaslarındaki kasılmaya bağlı ağrılar da benzer şikâyetlere yol açabilir. Daha seyrek olarak tümörler de ağrı yapabilir; bu nedenle geçmeyen ağrı mutlaka değerlendirilmelidir.

Hangi durumlarda beklemeden başvurmalısınız?

  • Ağrı birkaç gün içinde azalmıyorsa ya da tekrarlıyorsa
  • Makatta sert, ağrılı bir şişlik fark ettiyseniz
  • Ateş, titreme ya da halsizlik eşlik ediyorsa
  • Kanama, akıntı veya kötü koku varsa
  • Dışkılama alışkanlığınız değiştiyse
  • Ağrı oturmanızı, yürümenizi ya da uykunuzu engelliyorsa

Yüksek ateşle birlikte hızla büyüyen ağrılı şişlik varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Muayenede neler yapılır?

Önce şikâyetiniz dinlenir ve proktolojik muayene yapılır. Makat bölgesi gözle değerlendirilir; ağrı izin veriyorsa parmakla ve anoskopla muayene edilir. Fissür, tromboze hemoroid, apse ve kıl dönmesi çoğu zaman bu muayeneyle tanınır.

Ağrı muayeneyi zorlaştırıyorsa ya da altta yatan başka bir neden düşünülüyorsa ek incelemeler planlanabilir. Tanı netleştikten sonra uygun tedavi seçenekleri, avantaj ve sınırlarıyla birlikte anlatılır.

Muayeneye kadar nelere dikkat edebilirsiniz?

  • Bol su için, lifli besinlerle dışkıyı yumuşak tutun.
  • Tuvalette uzun süre oturmaktan ve ıkınmaktan kaçının.
  • Ilık suyla oturma banyosu ağrıyı ve kas kasılmasını hafifletebilir.
  • Parfümlü ıslak mendil ve sabun yerine ılık su tercih edin, bölgeyi kuru tutun.

Bu öneriler şikâyeti hafifletebilir ama nedenini ortadan kaldırmaz; muayenenin yerini tutmaz.

Randevu için arayın ya da yazın

Hafta içi gün içinde telefonla, günün her saatinde WhatsApp’tan ulaşabilirsiniz. Mesajlara aynı gün dönülür.

MuayenehaneCubes Plaza B Blok Çukurambar
Çankaya / Ankara
Çalışma saatleriPazartesi–Cuma 09:00–18:00Cumartesi 09:00-14:00
Telefon0537 290 22 22
WhatsApp0537 290 22 22
Ara WhatsApp Randevu alın