Hemoroid, makat (anüs) bölgesindeki toplardamarların genişlemesi, şişmesi ve bazen kanamasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Halkımız en çok basur olarak duyar bu rahatsızlığı. Basur, makat bölgesindeki damarların şişmesi sonucu ağrı, kaşıntı ve bazen kanamaya yol açan yaygın bir hastalıktır.
Aslında arabalardaki hava yastıkları gibi katı gaytanın oluşturabileceği hasarı azaltmak, travmayı hafifletmek gibi görevleri olan normal yapılardır. Ancak bazı durumlarda hastalık haline gelebilir.
Hemoroid (Basur) Türleri
Hemoroid (basur), kabaca oluştuğu bölgeye göre iki türde incelenir. Altta bulunan videoda hemoroid (basur) türlerini ve evrelerini de anlattım.
İç Hemoroid
İç hemoroid, makatın iç kısmında yani normalde gözle görülmeyen bölgede (rektumda) oluşur. Genellikle ağrısızdır, ancak kanama yapabilir.
- Evre 1 de gözle görülmez ama hastada bir huzursuzluk vardır.
- Evre 2 karın içi basınç artışı yani kilo alma, ağır kaldırma, hapşırma, öksürme gibi durumlarda çıkıp geri girer.
- İleri evrelerde dışarı sarkabilir. (ele gelen yumru şeklinde).
- Evre 3 de bu yumru elle içeri itilebilir ancak evre 4 de bu yumru içeriye geri gitmez. Dışarda duran dev çiçek vari dokunulmayacak derecede ağrılı bir yapı olarak durur.
Dış Hemoroid
Dış hemoroid, makatın dış kısmında yani gözle görülen bölgede oluşur. Aşırı derecede ağrı, şişlik ve kaşıntı yapar. Bazen içi kan dolarak pıhtılaşır (tromboze hemoroid) ve şiddetli ağrıya neden olabilir.
Hemoroid (Basur) Neden Olur?
Hemoroid (basur) nedenleri:
- Kabızlık veya uzun süre ıkınma (en yaygın neden),
- Uzun süre oturma (ofis çalışanları, şoförler),
- Hamilelik (rahmin damarlara baskı yapması),
- Aşırı baharatlı/acılı beslenme,
- Hareketsiz sedanter yaşam ve obezite,
- Tuvalette uzun süre kalma (telefonla oynama, sigara içme alışkanlığı) olarak sıralanabilir.
Hemoroid (Basur) Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid belirtileri genel olarak 5 farklı şekilde görülmektedir:
- Makattan kan gelmesi (Rektal kanama): Tuvalet kağıdında veya klozette parlak kırmızı kan görülmesi. Genellikle ağrısız olur.
- Makat bölgesinde huzursuzluk hissi ağrı ve yanma: Özellikle dış hemoroidlerde çok şiddetli ağrı olabilir.
- Kaşıntı ve tahriş: Şişen damarların salgıları ya da sarkan iç mukozal nemli bölge cildi tahriş eder.
- Ele gelen yumru (Sarkma): İç hemoroid ileri evrede dışarı sarkabilir, elle hissedilir.
- Şişlik ve hassasiyet: Tromboze (pıhtılı) hemoroidler sert ve morarmış görünür.
Hemoroid (Basur) Tedavi Yöntemleri
İlaçla Medikal Tedavi & Yaşam tarzı değişiklikleri
- Medikal ağızdan alınacak damar düzenleyici tabletler,
- Ağrı kesici ve şişlik giderici kremler,
- Lif takviyeleri (Kabızlığı önlemek için),
- Kilo vermek,
- Hareketli bir yaşam ve aktif olmak,
- Diyetsel olarak düzenli akdeniz tipi beslenme.
Minimal İnvaziv Yöntemler (Doku çıkarılmayan)
Lastik Bant Ligasyonu (Boğma Yöntemi)
Lastik Bant Ligasyonu yönteminde, iç hemoroide lastik bant takılarak düşmesi sağlanır. Bant hem sarkan mukozal yapıyı askıya alır hem de kanama varsa odağı durdurur.
Lazer Tedavisi
Lazerle hemoroid tedavisinde, damarlar lazerle belli dalga boyunda koagüle edilir yani yakılarak mühürlenir küçültülür. Son dönemdeki en teknolojik yöntemlerden olup doku çıkarılmadığı için hastalıklı bölgede daralmaya yol açmaz.
Cerrahi Müdahale (Hemoroidopeksi veya Hemoroidektomi)
Hemoroidopeksi veya hemoroidektomi yöntemi, ileri evre hemoroidlerde uygulanır ve genel veya spinal anestezi ile yapılır. Hastalıklı doku tam çıkarılırsa hemoroidektomi denilen standart uygulama yapılır. Çıkarılan kısım dikilebilir ya da açık bırakılarak kendi kendine iyileşmeye bırakılabilir. Doku çıkarıldığı için ameliyat sonrası ağrı fazladır ve çok pake çıkarılırsa anal daralma riski gözardı edilmemelidir. Hemoroidopeksi ise doku çıkarılmadan yapılan asma işlemidir.
Doppler Ultrason Eşliğinde Damar Bağlama ve Hemoroidopeksi
Hemoroid (basur) tedavisinde en son ve en teknolojik yöntemdir. Ameliyat esnasında özel bir anoskop cihazına takılı dopler ultrason probu ile hastalıklı olan hemoroidi besleyen damar tespit edilir ve kan akımı kesilerek hemoroid küçültülür.
Hemoroide Ne İyi Gelir?
- Sıcak suyu duş başlığı ile tutma önerilir (kesinlikle oturma banyosu değil): Tuvalet sonrasında ve ekstra günde 2-3 kez 10-15 dakika uygulamak rahatlatır.
- Diyetsel değişiklikler: Bol su ve lifli gıdalar tüketin; kabızlığı önlemek için kepekli tahıllar, sebze, meyve tüketin.
- Hareket etmek: Uzun süre oturmaktan kaçının, yürüyüş yapın.
- Tuvalet alışkanlığını düzeltmek: Tuvalette 5 dakikadan fazla kalmayın, ıkınmayın.
Hemoroid Olanların Dikkat Etmesi Gerekenler
Hemoroid hastalığı olanlar, bazı konulara dikkat ettiklerinde hastalığın etkilerini azalabilir. Bunlar:
- Soğuk taş veya betona oturmayın(damarları daraltır).
- Acı, baharat, turşu ve alkolü azaltın.
- Dar kıyafetler giymeyin.
- Ağır kaldırmaktan kaçının.
Sık Sorulan Sorular (S.S.S.))
Genel Cerrahi bölümüne özellikle de bir proktoloji uzmanına gitmelisiniz.
Hafif vakalar beslenme ve yaşam tarzı değişikliğiyle düzelebilir. Ancak ileri vakalarda medikal ya da cerrahi tedavi gerekir.
Proktoloji uzmanı genel cerraha danışmadan krem kullanmayın. Yanlış krem hastalığı kötüleştirebilir.
Bol su, lifli gıda ve ılık su banyosu önerilir. Proktoloji uzmanı genel cerraha danışarak güvenli kremler kullanılabilir.
Ilık suyu duş ile uygulama ve yatarak dinlenme kanamayı azaltır. Sürekli kanamada tıbbi gereklilik halinde müdahale amacıyla proktoloji uzmanı genel cerraha gidilmeli.
Tuzlu su içeriği nedeniyle ödemi arttırarak tahriş edebilir. Ilık sade su daha güvenlidir.
Evet. Özellikle soğuk, damarları büzerek ağrıyı artırabilir.
Aloe vera, at kestanesi gibi bitkiler rahatlatabilir, ancak kalıcı çözüm değildir. Zaten hemoroidal hastalık için medikal ilaçlar ve kremlerin içeriği bu tarz doğal ürünlerin içeriklerinden hazırlanan preparatlardır. Doz ayar ve ya etkilerinin uzun tıbbi çalışmalar sonrasından daha güvenilir onay almış halinin kullanılması proktoloji uzmanı tarafından reçete edilir.
Hayır. Kabızlık hemoroid nedenidir, sonucu değil. Ancak evre 4 henoroidal hastalıkta zor dışkılama ağrı nedeniyle olabilir.
Fıtık Cerrahisi Ankara
Fıtık, günümüzde sıkça karşılaşılan sağlık sorunlarından biridir ve zamanında tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi şekilde [...]
Devamını oku
Safra Kesesi Hastalıkları
Safra kesesi, karaciğerin hemen altında bulunan ve safra sıvısını depolayan küçük bir organdır. Safra, yağların [...]
Devamını oku
Anal Fistül Seton Uygulaması Nedir, Nasıl Yapılır?
Anal fistül tedavisinde sıkça tercih edilen yöntemlerden biri seton uygulamasıdır. Peki, seton uygulaması nedir ve nasıl bir [...]
Devamını oku
Makat Kaşıntısı Neden Olur?
Makat kaşıntısı (özellikle tıbbi literatürde pruritus ani olarak adlandırılır), insanların yaşadığı yaygın ama rahatsız edici bir durumdur. [...]
Devamını oku
Anal Genişletme Cerrahisi
Anal genişletme cerrahisi, rektal bölgedeki daralmaların veya spazmların giderilmesi amacıyla yapılan tıbbi bir prosedürdür. Özellikle anal [...]
Devamını oku
Kıl Dönmesinde Mikrosinüsektomi Nedir? Avantajları ve Uygulanışı
Kıl dönmesi tedavisinde kullanılan cerrahi uygulamaların biri de mikrosinüsektomi yöntemidir. Mikrosinüsektomi Yöntemi Nedir? Mikrosinüsektomi, kıl [...]
Devamını oku
Hemoroid Kanaması Nasıl Olur?
Hemoroid, halk arasında basur olarak da bilinen, anüs ve rektum bölgesindeki damarların genişlemesiyle oluşan bir [...]
Devamını oku
Mide Balonu Ne İşe Yarar?
Mide balonu, kilo vermede destekleyici bir yöntem olarak kullanılan cerrahi olmayan bir tedavi yöntemidir. Özellikle [...]
Devamını oku