Anal Darlık

Anal Darlık

“Anal stenoz” yani “anal darlık”; genellikle makat ameliyatlarından sonra ortaya çıkan, dışkılamada zorluk ile karakterize olan bir rahatsızlıktır.

Anal darlık yaşayan kişilerin en sık şikâyet ettiği konu acılı ve ağrılı dışkılamadır. Anal darlık; dışkılama esnasında ağrı ve kanama yaratıp, bağırsakların tam anlamıyla boşalmamasına neden olur. Bazı hastalarda gaz-gaita kaçırma de bu şikâyetlere eklenebilir. Sonuç olarak kişinin günlük yaşamı anal darlıktan ciddi şekilde etkilenebilir. Sosyal ortamlarda hissedilen rahatsızlığa bağlı olarak özgüvensizlik ortaya çıkabilir. Bu nedenle anal darlığın doğru yöntemle tedavi edilmesi oldukça önemlidir.

Ankara’da anal darlık tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için Op. Dr. Alp Yıldız ile iletişime geçebilirsiniz.

Anal Darlık Nedir?

Anal darlık; doğuştan anal kanalın dar olması ya da zamanla daralması durumudur. Anoderm yani anüsün iç yüzeyi, esnek ve genişleyebilen bir yapıya sahiptir. Dışkılama sırasında anal kanal esneyerek, düz bir boru hâlini alır. Bu şekilde bağırsakların tamamı boşaltılabilir ve boşaltım sağlıklı bir şekilde gerçekleşir. Anal darlık sorunu yaşayan kişilerde ise anal kanal, anal sınırdan bile dar olan bir bölge oluşturur. Sağlıklı bir yetişkinde anal kanalın çapı 3 cm; dışkılama esnasında ise 5 – 9 cm civarındadır. Anal darlık durumunda bu değerler de giderek düşer ve dışkılama oldukça güç hâle gelir.

Anal Darlık Belirtileri Nelerdir?

Anal darlık genellikle dışkılama sırasında zorlanma ile karakterizedir. Diğer anal darlık belirtileri;

  • Dışkının incelmesi
  • Bağırsakların tam boşaltılamaması, dolgunluk hissi
  • Dışkılama sırasında kanama
  • Karın ağrısı
  • Şişkinlik, gaz ve kabızlıktır.

Makat Darlığı Türleri Nelerdir?

Anal darlığı 3 başlıkta sınıflandırabiliriz.

Bunların ilki doğumsal anal stenozlardır. Doğuştan kaynaklanan makat darlığının tedavisi daha kolaydır. Elle ya da özel aparatlarla makat deliği genişletilerek, ameliyatsız da tedavi yapılabilmektedir. Ancak makat kaslarının ya da makat deliğinin olmaması durumunda tedavi süreci daha komplike olabilir.

Birincil anal stenoz olarak adlandırdığımız makat darlığı durumu ise genellikle yaşlı bireylerde ortaya çıkan makat darlığı rahatsızlığıdır. Özellikle Alzheimer hastalarında sıklıkla görülür. Dışkı kaçıran yaşlı bireylerde, makatın dar olması bir bakıma yarar da sağlamaktadır. Bu nedenle birincil anal stenoz grubuna giren hastalarda tedavi planlaması yapılırken hasta öyküsü tüm detaylarıyla, dikkatlice ele alınmalıdır.

İkincil anal stenozlar ise genellikle anal bölgede travma olması sonucu oluşur. Anal bölge ameliyatları, anal cinsel ilişki, laksatif ilaçların uzun süre kullanımı ve anal bölge kanserleri (radyoterapi vb. kanser tedavi süreçleri) ikincil anal stenozların esas nedenidir.

Anal Darlık Neden Olur?

Anal darlık farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Alzheimer hastalığı, laksatif ilaçların uzun süreli kullanımı anal darlık nedenleri arasındadır. Ancak anal darlığın, özellikle genç hastalarda, başlıca nedeni makat ameliyatlarıdır.

  • Anal darlık olgularının yaklaşık %90’ında hemoroid ameliyatına bağlı olarak şikâyetler başlar. Hemoroid ameliyatlarında basurun olduğu bölge komple çıkarıldığı için makat bölgesindeki kanlanma bozulabilir. Eğer “purse string” olarak adlandırdığımız kese ağzı dikkatsizce çıkarılırsa, makat darlığı oluşabilir. Bu nedenle hemoroid ameliyatlarının proktoloji alanında uzman, deneyimli doktorlar tarafından yapılması oldukça önemlidir.
  • Makat ve rektum kanseri ameliyatları da anal darlığın bir başka önemli nedenidir. Özellikle erken evre rektum kanserlerinde bağırsak fonksiyonlarını korumak adına yapılan işlemler, makat darlığına neden olabilir.
  • Anal fistül/fissür, makat çatlağı ve iltihaba bağlı bağırsak hastalıklarının tedavisinden sonra da anal darlık oluşabilir.

Bunun yanında laksatif etkili ilaçların uzun süreli kullanımı, kronik ishal ve radyoterapi tedavisi de makat darlığın nedenleri arasında kabul edilmektedir.

Anal Darlık Nasıl Önlenir?

Makat bölgesine yapılan cerrahi işlemlerde yaralanma ve travma yaratılmamasına özen göstermek, anal darlıktan kaçınmanın başlıca yoludur.

Anal darlığı önlemenin en etkili yolu makat hastalıklarının cerrahisinde anüs çevresindeki dokuları tamamen çıkarmamak; mümkün olduğunca fazla sağlıklı doku bırakmaktır. Bununla birlikte makat kanalında bulunan dişli çizgide yani “linea dentata” bölgesinde az dikiş kullanmak da darlığı engelleyecektir.

Kişilerin dışkı sulandıran ilaçları bilinçsizce kullanmaması da anal darlığın engellenmesinde oldukça önemlidir.

Ankara Anal Darlık Tedavisi  

Özellikle ameliyat sonrasında oluşan anal darlık olgularında ve erken dönemdeki vakalarda bol lifli beslenme ve sıvı tüketimi ile anal darlık engellenebilir. Ancak ilerlemiş olgularda mutlaka cerrahi müdahale gerekir.

Cerrahi işlemde “mukozal ilerletme flebi” ya da “anoplasti” kullanılarak, makat iç kaslarının (internal anal sfinkter), makat iç kısmındaki deriye kaydırılması sağlanır.

Ankara’da anal darlık ve diğer proktoloji uygulamaları hakkında Op. Dr. Alp Yıldız ile iletişime geçebilir; randevu alabilirsiniz.