Rektosel, halk arasında “bağırsak fıtığı” olarak bilinen, pelvis bölgesindeki zayıflamış dokuların rektumun kadınlarda vajinal duvara, erkeklerde ise mesaneye doğru sarkmasına yol açan bir rahatsızlıktır. Tıp dilinde prolapsus olarak adlandırılır ve hafif olduğunda genellikle fark edilmez. Ancak sarkma ilerlediğinde rektumun vajina ya da mesane yönünden dışarı çıkması görülebilir. İleri vakalarda ise tedavi için cerrahi müdahale gerekebilir.
Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Nedir?
Bağırsak fıtığı (rektosel), rektumun arka duvarını destekleyen kas ve bağ dokularının zayıflaması sonucu, rektumun vajina veya mesane yönüne doğru bombeleşmesine denilir. Kadınlarda genellikle doğum, kronik kabızlık, ağır kaldırma veya yaşa bağlı doku zayıflaması gibi nedenlerle ortaya çıkar. Erkeklerde ise daha nadir görülür ve çoğunlukla pelvik taban kaslarını zorlayan sağlık sorunları ile ilişkilidir. Rektosel, hafif seyreden vakalarda belirti vermeyebilirken, ilerleyen durumlarda yaşam kalitesini etkileyen semptomlara yol açabilir.
Bağırsak Fıtığı Neden Olur?
Bağırsak fıtığının başlıca nedeni; Anüs ile vajina arasında bariyer görevi gören duvarın incelmesidir. Bu duvara “rektovajinal septum” denir. Rektovajinal septum zamanla doğuştan veya yapısal nedenlerden dolayı zayıflar. Hem doğum sayısı hem de doğum sırasındaki bazı uygulamalar bu deformasyona neden olabiliyor.
- Normal doğum,
- Çoklu doğum yapmak,
- Doğum sırasında yaralanmalar,
- Doğum sırasında forseps kullanımı,
- Perine bölgesinde gözyaşları,
- Doğumda bebeğin kafasını çıkarmak için yapılan kesiler (epizyotomi),
- Uterusun çıkarılması,
- Kabızlık ve aşırı ıkınma bağırsak fıtığının başlıca nedenleridir.
Rektosel (bağırsak fıtığı) oluşumunda normal doğumun önemli bir etken olduğu düşünülse de hiç doğum yapmamış veya sezaryen ile doğum yapmış kadınlarda da bağırsak fıtığı (rektosel) oluşabilmektedir.
Bağırsak Fıtığı (Rektosel) Belirtileri Nelerdir?
Bağırsak fıtığının belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Ancak yaygın olarak görülen belirtiler vardır. Bağırsak fıtığı belirtilerini vajinal ve anal belirtiler olarak iki grupta inceleyebiliriz.
Vajinayı Etkileyen Rektosel Belirtileri
- Vajinada dolgunluk hissi
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Bunlar sırt ağrısı ve vajinal kanamayı içerir.
Anal Bölgeye İlişkin Rektosel Belirtileri
- Dışkılamada zorluk (bağırsak fıtığının en önemli belirtisi).
- Aşırı çaba gerekli
- Anal bölgede ağrı ve dolgunluk hissi
- Parmaklarla dışkılamaya yardımcı olur
- Bu gaz ve dışkı inkontinansıdır.
Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Tanısı Nasıl Konulur?
Bağırsak fıtığının kesin ve doğru tanısı için vajinal ve anal bölgelerin spesifik testlerle incelenmesi gerekir. Rektosel sıklıkla vajinal veya anal bölgede yapılan parmak muayenesi ile de fark edilebilir. Rektovajinal duvarın incelmesini doktor kolaylıkla anlayabilir. MR ve geleneksel defekografi gibi görüntüleme yöntemleri de rektosel (bağırsak fıtığı) tanısında önemli rol oynamaktadır.
Bu görüntüleme yöntemleri sayesinde bağırsağın tüm fonksiyonlarını kontrol etmek mümkündür. Defekografi, efor sırasında anüsün durumunu ortaya çıkararak rektoselin varlığının anlaşılmasına yardımcı olur. Rektal mukozanın prolapsusu, anismus, mesane prolapsusu, enterosel vb. Manyetik rezonans defekografi kullanılarak birçok hastalığın tanısı konulabilir.
Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Tedavisi Nasıl Yapılır?
Bağırsak fıtığı (rektosel) tedavisinde cerrahi son çaredir. Rektosel 3 cm’den büyükse yani büyük rektosel sınıfına giriyorsa ameliyat tercih edilebilir. Ayrıca rektosel tedavisinde temel prensip beslenme ve bakım alışkanlıklarının düzenlenmesidir. Öğün atlamadan düzenli beslenmek ve lif bakımından zengin birçok sebzeyi öğünlere dahil etmek, edinilmesi gereken temel beslenme alışkanlıklarıdır.
Tuvalette uzun süre oturmaktan kaçınmaya, gereksiz çabalardan kaçınmaya ve hijyen alışkanlıklarını düzenlemeye yardımcı olur. Pelvik kasları çalıştıran (anal kasların kasılıp gevşetilmesi) kegel egzersizlerinin de tedavi sürecine katkı sağladığı bilinmektedir.
Ankara Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Tedavisi
Günümüz teknolojisi sayesinde Ankara’da bağırsak fıtığının cerrahi tedavisi oldukça basit hale gelmiştir. Laparoskopik/robotik cerrahi ile yapılan rektosel ameliyatlarında önemli anatomik iyileşme elde edilmektedir.
Bağırsak fıtığı tedavi edilmediğinde hemoroid ve anal fissür başta olmak üzere çeşitli hastalıklara neden olur. Bu nedenle rektosel (bağırsak fıtığı) şüphesi olan kişilerin vakit kaybetmeden bir proktoloğa başvurması gerekmektedir. Ankara Proktolojik Hastalıklar Tanı ve Tedavi Derneği. Dr. Alp Yıldız’a danışabilirsiniz; Randevu alabilirsiniz.
